Terug naar overzicht

De werkdag van Annelies Claessens: ‘Met de hulp van een mediator kunnen partijen vaak al na een of twee gesprekken zelf weer verder’

De werkdag van Annelies Claessens: ‘Met de hulp van een mediator kunnen partijen vaak al na een of twee gesprekken zelf weer verder’

Met de voeten in de klei en de handen uit de mouwen, zo zou je Annelies Claessens kunnen uittekenen. Met een enorme interesse en dito daadkracht helpt ze opdrachtgevers en stakeholders om hun maatschappelijke opgaven te onderzoeken en realiseren. En als de spanning oploopt? “Daar voel ik geen ongemak bij. Dáár zit juist energie.”

Hoe kwam je bij WesselinkVanZijst terecht?

“Samen met Stefan deed ik een mediationopleiding. Wij kenden elkaar al langer en we hadden het weleens over zijn werk bij WesselinkVanZijst. Maar het was mijn man die mij op de vacature voor senior adviseur wees. Een mooie functie, die me nog enthousiaster maakte toen ik er met andere collega’s van WesselinkVanZijst over in gesprek ging. Ik wilde weer meer advies- en mediationwerk doen. Na jaren in bestuurs- en managementrollen bij maatschappelijke organisaties, verlangde ik ernaar om weer met m’n voeten in de klei te staan. Om maatschappelijke vraagstukken op te pakken en met stakeholders om tafel te zitten – en dan niet om te onderhandelen op standpunten, maar om gedeelde belangen te onderzoeken. Bij WesselinkVanZijst kan ik op het hele spectrum werken, van conflictpreventie tot mediation. Ik viel dus met mijn neus in de boter.”

Je specialiseerde je tijdens je opleiding Culturele antropologie in conflictstudies en bent die fascinatie nooit verloren. Wat interesseert je zo?

“Conflict heeft geen goede naam, maar is niet per se negatief. Het kan juist voor vooruitgang zorgen. Door te onderzoeken wat er schuurt en wat er nodig is om dat op te lossen, zet je een voorwaartse beweging in gang. Soms loopt de spanning tussen partijen hoog op, maar daar voel ik geen ongemak bij. Dat vind ik juist interessant, want dáár zit energie. Laten we er dus vooral niet voor weglopen.”

Jeroen, Stefan en jij zijn behalve SOM-adviseur ook gecertificeerd mediator. Vertel daar eens wat meer over.

“Mensen kennen WesselinkVanZijst vooral als expert in Strategisch OmgevingsManagement, maar we zijn ook thuis in mediation. Ikzelf focus voornamelijk op groepsmediation. Een mooie casus van een tijdje terug, is die tussen tien gemeenten en een stichting. De gemeenten hadden de stichting gezamenlijk ingeschakeld, maar waren niet tevreden over de uitvoering. De stichting vroeg zich op haar beurt af of de gemeenten wel achter de opdracht stonden en werkelijk de ambitie hadden om met de gezamenlijke opgave aan de slag te gaan.

Als mediator moest ik – in deze situatie met een machtsdisbalans – een evenwichtig en veilig gesprek zien te organiseren waarin aandacht was voor zowel de relatie als de inhoud. Dat lukte. Al na één gesprek hadden ze overeenstemming over het vervolg van hun samenwerking. Dat vind ik mooi aan overheidsmediation: mensen kunnen zich bezwaard voelen om een mediator in te schakelen – hoe hebben we het zover laten komen? – maar in veel gevallen zien zij na één of twee gesprekken al hoe ze het gesprek weer samen kunnen voeren zonder de hulp van een externe partij.”

Aan wat voor soort opdrachten werk je nog meer graag?

“Ik hou van complexe vraagstukken waarbij meerdere partijen in het spel zijn. En van maatschappelijke opgaven die door samenwerkingsverbanden opgepakt móeten worden, omdat de oplossing nooit bij één enkele partij kan liggen. Zo ben ik nu betrokken bij een samenwerkingsverband dat zich richt op tijdig signaleren en oplossen van knelpunten in de verduurzaming van de industrie, zoals de concrete uitdaging van netcongestie.

Ik vind dit zó interessant: professionele partijen die elkaars taal niet spreken, voor flinke dilemma’s staan, wiens belangen stevig kunnen botsen, maar óók een gezamenlijk doel nastreven. Ik help hen om de verschillende perspectieven in kaart te brengen, zodat de besluitvormers die goed kunnen meenemen in hun afwegingen. Precies de ingewikkelde puzzel waar ik van hou.
Wat ik ook mooie opdrachten vind: situaties waar spanning op staat omdat het onderlinge vertrouwen is geschaad. En dan met alle belanghebbenden bouwen aan hernieuwd vertrouwen.”

Kun je daar een voorbeeld van geven?

“Voor een grote gemeente in de Randstad werk ik aan een opdracht in een multicultureel deel van de stad. De gemeente wil het gebied deels opnieuw inrichten en legde inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden daarvoor eerder al een plan voor. Maar dat plan werd bij de belanghebbenden ingebracht toen er nog maar weinig aan veranderd kon worden. Bovendien had de gemeente niet alle stakeholders in beeld. Veertien partijen voegden zich toen samen in een alliantie en schreven een tegenplan.

Uiteindelijk gingen beide plannen niet door. De gemeente koos voor een nieuwe aanpak, in coproductie met belanghebbenden. Als SOM-adviseur help ik om dit traject goed in te richten en begeleid ik de dialoog met aandacht voor de partijen die eerder op eigen initiatief al betrokkenheid zochten én de unusual suspects die ook belang hebben bij de opgave. Dat doe ik nadrukkelijk met de partijen samen. Zij denken mee over de inhoud én over het proces zelf. Dat tweede is heel belangrijk voor het bouwen aan vertrouwen.”

Zo te horen is je werkweek heel gevarieerd.

“Zeker! De ene dag werk ik aan een lokaal grootstedelijk vraagstuk, de andere dag ben ik bezig met een landelijke uitdaging als de energietransitie of bereid ik een mediation voor. Daarnaast geef ik SOM-trainingen en loopt er vaak nog een intern project. Met Ilay organiseer ik bijvoorbeeld een evenement voor partners en opdrachtgevers die zich ook bezighouden met mutual gains-onderhandelen. In november nodigen we ongeveer vijftig van hen uit voor een diner pensant in de Metaal Kathedraal in Utrecht – goede sprekers, mooie muziek, lekker eten en vooral veel kennis uitwisselen en elkaar inspireren.

Nog even terug naar mijn werkweek: op vrijdag gaat iedereen als het even kan naar kantoor. Als we dan delen waar we allemaal mee bezig zijn, denk ik vaak: wow, wat een mooie dingen doen we toch!”

In welke droomprojecten zou je graag je tanden nog zetten?

“Ik zou onze kennis van hoe we SOM in Nederland toepassen graag verbinden met mijn internationale ervaring. In gebieden waar ik eerder werkte, bouwen partijen bijvoorbeeld zonder afstemming een dam of leggen een spoorlijn aan, waarvoor dan hele dorpen moeten wijken. Op termijn zou ik onze internationale activiteiten willen helpen uitbreiden.

Een andere opgave waar ik enorme interesse in heb en waaraan ik graag als adviseur verbonden blijf, is de grote maatschappelijke opgave waar de Rotterdamse haven voor staat. Heel kort gaat het erom dat zowel people, als planet en profit daar zorgvuldig in balans gebracht worden. Duurzame ontwikkeling met oog voor milieu en klimaat is super belangrijk. Tegelijkertijd moet de haven winst maken om te kunnen voortbestaan, moeten mensen er veilig en gezond kunnen werken en hun brood kunnen verdienen en is het van belang de omgeving structureel bij benodigde transities te betrekken. Die complexiteit vind ik enorm uitdagend. Ik heb de afgelopen jaren in dit gebied flink wat ervaring opgebouwd, die ik graag in komende projecten verzilver.”

Heb je tot slot nog lees-, kijk- of luistertips om hier te delen?

“Onze eigen Proef op de SOM-podcast! Daar luister ik in de auto vaak naar. Aflevering 15, ‘Buiten de lijntjes kleuren’ met Sabine Kern, toen directeur bij het Waterschap Limburg, nu wethouder in Maastricht, vind ik echt een aanrader. En heel herkenbaar, omdat ik haar in deze opgave samen met collega Bas heb ondersteund. Sabine vertelt over moed en hoe je de ruimte buiten de kaders kunt opzoeken – ook een thema tijdens ons evenement in Utrecht. Hoe kun je met de andere partijen aan tafel de oplossingsruimte vergroten? Misschien wel dé vraag waar ons werk om draait.”

Werken bij WesselinkVanZijst
We zijn altijd op zoek naar gedreven professionals die ons team komen versterken. Je helpt onze opdrachtgevers bij vraagstukken met veel maatschappelijke impact. Meer weten? Mail naar info@wesselinkvanzijst.nl of maak kennis met een van onze mensen.

Ontvang elke maand

Handige tips, tools en praktijkvoorbeelden