Het SOM KOMPAS
- 17 September 2026
- min leestijd
- Robin Schram
- Jan-Pieter van de Weerd
In Nederland is het bijna onmogelijk voor organisaties om opgaven te realiseren zonder te raken aan belangen van derden. Of het nu gaat om woningbouw, de energietransitie of de herinrichting van de zorg: ook jouw organisatie moet samenwerken met andere partijen om de eigen plannen te kunnen uitvoeren. Kort gezegd: jullie hebben anderen nodig voor het bereiken van jullie ambities. Maar hoe goed is jouw organisatie daar eigenlijk op ingericht?
Om die vraag te beantwoorden hebben we het SOM KOMPAS ontwikkeld. Met behulp van deze tool voeren we een organisatiescan uit waarmee we bepalen hoe omgevingsgericht elk onderdeel van jouw organisatie werkt. Zo brengen we in kaart waar jouw organisatie nu staat. Van daaruit kan jouw organisatie een ambitie stellen en bepalen we wat er nodig is om omgevingsgericht werken verder te ontwikkelen én te borgen als organisatiecompetentie.
De 6 factoren van het SOM KOMPAS
Het SOM KOMPAS bestaat uit zes samenhangende factoren:
- Kernwaarden
- Organisatiestructuur
- Mensen & vaardigheden
- Processen & systemen
- Aansturing & leiderschap
- Strategie
Kernwaarden vormen het hart van het kompas: ze bepalen waartoe de organisatie bestaat, waarvoor zij staat en hoe zij zich wenst te verhouden tot haar omgeving. De overige vijf factoren geven daar in samenhang invulling aan.
Gebouwd voor bestendig succes: Een whitepaper over het ontwikkelen en borgen van omgevingsgericht werken als organisatiecompetentie
- Onze publicaties
Het verandertraject aan de hand van het SOM KOMPAS
Een verandertraject met behulp van het SOM KOMPAS kan er als volgt uitzien:
Fase 1. Diagnose
We starten met een kick-off bijeenkomst waarin we de organisatie laten kennismaken met het SOM KOMPAS en waardevolle input ophalen voor de scan. Vervolgens brengen wij aan de hand van de zes factoren van het SOM KOMPAS in kaart hoe omgevingsgericht werken vandaag door de organisatie wordt vormgegeven. Dit doen we op basis van desk research, een online survey en interviews met management en medewerkers. Per factor levert dit een maturiteitsscore (1-5) op, van ‘niet of nauwelijks aanwezig’ tot ‘integraal verankerd in de gehele organisatie.’ De uitkomsten van het assessment worden tijdens een interactieve sessie gedeeld. De uitkomsten van deze sessie gebruiken we om het assessment te verrijken en aan te scherpen.
Fase 2. Positionering & strategievorming
Afhankelijk van de sector en de actuele omstandigheden van jouw organisatie stellen we samen de ambitie vast. De volgende vraag is hierbij leidend: op welk niveau zou jouw organisatie op elk van de zes factoren moeten scoren om omgevingsgericht werken waar te maken én strategisch voordeel op te leveren? Door management en medewerkers hierbij te betrekken, zorgen we dat deze ambitie aansluit bij de kernwaarden, de ondernemingsstrategie en het organisatiemodel van jouw organisatie.
Fase 3. Implementatie & institutionalisering
We werken de vastgestelde ambitie uit tot een samenhangende veranderstrategie en een concreet, integraal veranderplan. Hiermee werken jullie, in een gezamenlijk vast te stellen periode, toe naar een organisatie die gebouwd is voor bestendig succes. Dit veranderplan is geen lijvig rapport, maar een werkbaar stappenplan met duidelijke mijlpalen en meetpunten dat aansluit bij jouw organisatietype en de organisatiecultuur. Onze kennis van veranderkunde zorgt dat de voorgestelde interventies passen bij de organisatie én bij diens veranderkracht. Zo heeft elke actie het gewenste effect.
Wil je weten hoe jouw organisatie scoort aan de hand van het SOM KOMPAS, en wil je hierin graag stappen zetten? Neem dan contact met ons op.
